Monitory komputerowe

 

Komputeryzacja powoduje uciążliwości i zagrożenia dla zdrowia pracowników obsługujących komputery. Zagrożenia te jednak nie do końca są jeszcze w pełni rozpoznane. Monitor wraz z dodatkowym wyposażeniem mikrokomputerowym wydziela bowiem stosunkowo dużo ciepła (m.in. promieniowanie cieplne, szerokopasmowe promieniowanie elektromagnetyczne o szerokim widmie częstotliwości, elektrostatyczne, nadfioletowe, słabe pole magnetyczne i rentgenowskie), co powoduje lokalne zwiększenie temperatury powietrza i zmniejszenie jednocześnie jego wilgotności.

Drugim bardzo ważnym czynnikiem, który wiąże się z pracą monitora, jest pole elektromagnetyczne powodujące polaryzację napięcia elektrostatycznego pomiędzy człowiekiem a ekranem, w rezultacie czego twarz osoby pracującej przy monitorze przyciąga naładowane cząsteczki kurzu w takim samym stopniu jak naładowany elektrycznie ekran, a ponadto pogarsza proces oddychania oraz wyrazistość odczytywania informacji z ekranu monitora. Kurz i związana z tym jonizacja skóry mogą wywoływać reakcje alergiczne i podrażnienia skóry.

Potencjał elektrostatyczny ekranu jest neutralizowany przez działanie wody zawartej w powietrzu. Przy dużej wilgotności (50-60%), zwykle potencjał ten jest znacznie ograniczony. W okresie zimowym, gdy przez wiele tygodni wilgotność powietrza w pomieszczeniu utrzymuje się poniżej 30%, potencjał elektrostatyczny ekranu może być szczególnie wysoki.

Ważnym zagadnieniem jest wpływ "promieniowania ekranu" na ludzki organizm. Wpływ, jaki może ono mięć na człowieka, jest przedmiotem sporów specjalistów z tej dziedziny. Wciąż dyskutowany jest problem, czy promieniowanie to może wywoływać bóle głowy, zaburzenia koncentracji lub nawet poronienia u kobiet.

Zakłócenia w przebiegu ciąży kobiet obsługujących monitory komputerowe były wielokrotnie badane. Większość wyników badań epidemiologicznych, przy komputerach nowej generacji, nie potwierdza związku pomiędzy pracą przy monitorze a poronieniami i wadami noworodków. W roku 1994 Międzynarodowe Biuro Pracy (ILO, Genewa) wydało informator omawiający problem pól elektromagnetycznych monitorów ekranowych. Są tam podane następujące stwierdzenia sformułowane przez Międzynarodowy Komitet Promieniowań Niejonizujących (INTIC), działający w ramach Międzynarodowego Stowarzyszenia Ochrony przed Promieniowaniem (IRPA):

- pole elektromagnetyczne monitorów nie stanowi zagrożenia dla zdrowia pracowników,

- nie ma naukowego uzasadnienia dla wprowadzania ekranowania monitorów lub wykonywania pomiarów pól elektromagnetycznych przy monitorach,

- filtry ekranowe, które stosuje się w celu ograniczenia odbić światła od ekranu monitora, mogą mięć warstwę przewodzącą, uziemioną, zmniejszającą natężenie pól elektrycznych (elektrostatycznych) wytwarzanych przez monitor.

Pole elektrostatyczne wynika z dodatnio naładowanego ekranu monitora i występuje pomiędzy ekranem i ciałem operatora. W celu przeciwdziałania albo raczej zmniejszeniu wpływu promieniowania stosuje się różnego rodzaju filtry na monitory. Musimy jednak pamiętać, że żaden filtr nie wyeliminuje w 100% szkodliwych czynników. Wysokie standardy bezpieczeństwa, spełniane przez niemal wszystkie obecne na rynku modele monitorów, sprawiają, że stosowanie dodatkowych filtrów staje się niepotrzebne (są niezbędne tylko w przypadku starszych urządzeń). Mogą być one wręcz szkodliwe na nałożonym filtrze osadza się kurz, co pogarsza ostrość oraz efektywną rozdzielczość obrazu i przyczynia się do szybszego zmęczenia wzroku. Wiele osób pamięta o wycieraniu kurzu tylko z ich zewnętrznej strony, zapominając o stronie wewnętrznej i szybie monitora. Klasyczny filtr może jedynie poprawiać samopoczucie użytkownika, który ma wówczas wrażenie, że jest lepiej zabezpieczony. Najlepsze są filtry wbudowane w ekran, bo są one hermetycznie zamknięte, co niweluje możliwość rozpraszania obrazu.

Jak wynika z badań Centralnego Instytutu Ochrony Pracy nie ma sensu stosowanie, modnych ostatnio okularów antyrefleksyjnych i antyradiacyjnych. Odblaskom należy zapobiegać właściwym ustawieniem stanowiska pracy. Promieniowanie nowych monitorów jest znikome. Wbrew obiegowym opiniom zakład pracy nie ma obowiązku refundacji takich okularów, rozporządzenie Ministra Pracy nakłada natomiast na pracodawcę obowiązek zwrotu części kosztów okularów korekcyjnych. MPR II i TCO 95 są uznanymi międzynarodowymi normami ustalającymi dopuszczalny poziom natężenia pól elektrycznego i magnetycznego oraz wartości potencjału elektrostatycznego. MPR II jest dosyć tolerancyjna i trudno znaleźć nie spełniający jej monitor.

3

Bardziej rygorystyczna TCO 95 jest produktem ekologicznego myślenia i dużo trudniej jej sprostać. Obie jednak przewidują pomiary przy włączonym monitorze, wyświetlającym białe litery na czarnym tle, co mało odpowiada praktyce. Zazwyczaj używa się czarnych liter na białym tle, a wtedy wartości pola elektrycznego są zazwyczaj wyższe. Aktualnie zalecana jest najnowsza szwedzka norma TCO 99.

4

Złożony charakter pól elektromagnetycznych towarzyszących działaniu monitorów i wyświetlaczy wymaga specjalnej metodyki pomiarów i oddzielnych wartości dopuszczalnych natężeń. Każdy typ monitora i wyświetlacza podlega ocenie atestacyjnej, między innymi pod względem natężeń wymienionych czynników fizycznych. Oznacza to, że monitory i wyświetlacze mające odpowiedni atest, spełniający wymagania, nie podlegają okresowym pomiarom kontrolnym.

Instytut Medycyny Pracy w Lodzi i Państwowa Inspekcja Sanitarna zajmują zgodne stanowisko, ze warunki pracy przy monitorach ekranowych nie stwarzają ryzyka dla zdrowia osób zdrowych charakteryzujących się normalnym stanem fizjologicznym organizmu. Przeciwwskazania do pracy przy monitorach ekranowych dotyczą kobiet w ciąży jak również osób które cierpią na następującego rodzaju schorzenia: choroby aparatu przeziernego oka, wysoka krótkowzroczność nie dająca się skorygować szkłami, organiczne choroby ośrodkowego układu nerwowego, choroby psychiczne, wzmożona pobudliwość nerwowa, częste naczynioruchowe bóle głowy, choroby nerwów, mięśni, układu kostnego, w zakresie odpowiadającym obciążeniu oraz sposobem wykonywanej pracy, przewlekle zapalenie skóry (uczuleniowe), choroby układu oddechowego, niewyrównana cukrzyca, której towarzyszy zmienność percepcyjnej ośrodka optycznego oka.

 

Źródło:

http://owadraf.webpark.pl/projekt.htm